De informatiemanager van de toekomst (deel 1)

Deel 1; Een duidelijke richting

Auteur: Bart Stofberg

De wereld verandert ingrijpend en snel. Internet 2.0, de problemen met betrekking tot duurzaamheid, de wereld als global village en de opkomst van China en andere landen staan aan de basis van fundamentele veranderingen. We leven middenin een keerpunt van de geschiedenis. De it-organisatie van de toekomst moet wendbaar zijn en innovatief vermogen hebben. En de organisatie moet dat aangrijpen en gebruiken om zelf wendbaar en innovatief te zijn. Dat stelt nieuwe eisen aan de informatiemanager. Vanaf vandaag.

De onderneming als voetbalteam

Een voetbalelftal heeft geen processen, voornamelijk omdat de tegenstander niet meewerkt. Die doet elke keer iets anders, iets onverwachts. Processen kunnen niet zo goed tegen het onverwachte. Precies daarom heeft een voetbalteam geen processen. Maar een voetbalteam heeft wel structuur, een goed voetbalteam vrij veel zelfs. De juiste structuren stellen het team is staat optimaal te reageren op het onverwachte. Goede structuren stellen het team in staat om (meestal) haar doelen te bereiken, ondanks al die onvoorspelbaarheid en soms zelfs dankzij die onvoorspelbaarheid. Omdat het team beter in staat is op die onvoorspelbaarheid te reageren dan de tegenstander. Precies daarom kunnen organisaties inspiratie opdoen bij voetbalteams. De wereld rondom veel organisaties is nog veel onvoorspelbaarder dan die van een voetbalteam. Een voetbalteam is al lang gewend om in een chaotische, onvoorspelbare omgeving optimaal samen te werken. Een goed voetbalteam doet drie fundamentele dingen om te kunnen reageren op het onverwachte: Ze hebben een duidelijke richting, ze houden hun omgeving heel goed in de gaten en ze hebben het vermogen georganiseerd om wendbaar te kunnen reageren op die omgeving. In dit artikel gaan we in op richting, in twee volgende artikelen op de omgeving en wendbaarheid.

Richting

In een voetbalteam valt het niet mee om met zijn elven in samenhang te reageren op onverwachte gebeurtenissen. Er is geen tijd om te overleggen, je moet instinctief als één (team/organisatie) reageren. Dat vergt een helder beeld: wie zijn we? Waarom doen we wat we doen, en pas daarna: Hoe doen we dat dan, wat is onze tactiek? Zoals John Lennon ooit zong: “How can I go forward, when I don’t know which way I am facing?”

Op precies dezelfde manier moet een onderneming een goed beeld hebben van zichzelf. Je kunt alleen maar snel reageren als je voldoende mandaat hebt, maar je kunt binnen dat mandaat alleen maar consistent reageren als je een gezamenlijk zelfbeeld hebt. Daarom is de Why-vraag van Simon Sinek ook zo belangrijk. De strategie is een verdere uitwerking van dat why? Een beschrijving van het merk, een brand guide, helpt ook goed om consistent te reageren. Juist de verinnerlijking van het zelfbeeld is de basis van consistent gedrag. Het is niet voor niets dat authenticiteit ineens zo’n hot begrip aan het worden is. Het is aan de informatiemanager (en nog meer aan de CIO) om veel met IT af te stemmen en om de ambities en de middelen met elkaar af te stemmen? Willen we Champions League spelen of glijden we af naar het amateurvoetbal? Hebben we dan ook een Champions League budget en hebben we dan ook Champions League spelers? Nou dan!

Tactiek

Zonder een realistisch zelfbeeld, een duidelijke ambitie en een begrijpelijke, bij iedereen bekende tactiek, zal je niet vaak winnen. Een goed voetbalteam steekt dan ook een heleboel tijd in die dingen. Er is een duidelijke opstelling, iedereen heeft een eigen rol, met bijbehorend mandaat, afgestemd op de sterke en zwakke punten van iedere speler. Zodat ze handelend kunnen optreden, elke keer dat zíj denken dat dat nodig is.  Er worden patronen ingesleten:  Op dàt soort dingen reageren we altijd zó. Er wordt veel overlegd en de vraag is steeds: Hoe pakken we dit soort dingen voortaan aan? Die gesprekken gaan eigenlijk altijd over de toekomst, want die kun je nog veranderen. Een heldere richting stelt het team ook in staat om het onverwachte een plek te geven als het zich voordoet. En zo ontstaan afspraken: Zó en zó gaan we om met verandering, en dan doe jij dit en ik doe dat. En zoals een voetbalteam in de rust bijstuurt, zo zullen de informatiemanager en IT hún momenten van rust moeten creëren, opdat ook deze samenwerking steeds beter wordt en steeds beter reageert op veranderingen. Want de tijd dat je die samenwerking in contracten, SLA’s en processen vormgeeft, die tijd is definitief voorbij.

Opstelling

In een goede opstelling vormen heel erg verschillende spelers een homogeen team. Eenheid in verscheidenheid. In de tactiek worden de sterke eigenschappen van de verschillende spelers optimaal benut. Opstelling en ambitie sluiten op elkaar aan. Als we Champions League willen spelen, stelt dat eisen aan de spelers. Er is geen plaats voor spelers die het niveau niet kunnen halen. Als we uitgaan van de spelers (medewerkers, partners) die we hebben, accepteren we daarmee ook het niveau dat we maximaal kunnen halen. Iedere speler heeft een duidelijke rol, een duidelijke opdracht (als teamspeler, niet als individu met individuele KPI’s!!) en daarbij passend mandaat. En als iemand zijn dag niet heeft, kun je hem maar het beste wisselen.

Je moet aanvallen om te kunnen scoren

Natuurlijk moet de verdediging goed zijn en voorbereid op tegenslagen en gevaar. Risicomanagement is een belangrijk onderdeel van de gesprekken tussen informatiemanagement en IT, maar je moet aanvallen om te kunnen scoren. Meer dan ooit is kansenmanagement (“opportunity management”) bepalend voor het succes van de onderneming.

Samenvatten

Ondernemingen moeten zich wapenen tegen het onverwachte. Zonder een duidelijke, eigen richting en zonder een helder zelfbeeld, raak je de weg kwijt. De taakverdeling met de it-afdeling  en met partners moet duidelijk worden afgesproken, opdat de onderneming kan omgaan met veranderingen. Meer dan ooit moet de informatiemanager er voor zorgen dat bedrijf en IT samen in dezelfde richting bewegen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s